Nieuwsbrief

Neen. De reprografierechten gelden alleen voor kopieën van auteursrechtelijk beschermde werken vanuit een papieren drager (zoals een boek, krant of cursus) of een soortgelijke drager (zoals een transparant, slide of microfiche) op papier of soortgelijke drager. In de praktijk betreft het hoofdzakelijk kopieën van papier naar papier.

Een werk is auteursrechtelijk beschermd als het getuigt van originaliteit en gematerialiseerd is in een concrete vorm.

Voor auteursrechtelijke bescherming zijn geen formaliteiten nodig. De auteur hoeft zijn werk niet te deponeren of te laten registreren: zijn bescherming gaat automatisch in zodra aan de twee voorwaarden voldaan is. Ze geldt tot 70 jaar na het overlijden van de auteur.

Voorbeelden van beschermde werken zijn: alle artistieke geschriften, wetenschappelijke en educatieve werken, encyclopedieën, cursussen, muziekpartituren, foto’s, illustraties, tekeningen, schilderijen en meer algemeen boeken, kranten, tijdschriften, verzamelwerken met commentaar, handboeken, kaarten, stratenplannen, bouwplannen.

• Werken die niet voldoen aan de twee voorwaarden van originaliteit en concrete vorm. Zo zijn ideeën, concepten of regels niet auteursrechtelijk beschermd, zolang ze niet gematerialiseerd zijn in een concrete vorm.
• Beschermde werken die langer bestaan dan 70 jaar na het overlijden van de auteur. Na die termijn van 70 jaar komen die werken in het publiek domein.
• Overheidsdocumenten en officiële akten van de overheid: besluiten, handelingen en akten van de nationale, Europese en internationale overheden. Het gaat om wetten, decreten, koninklijke en ministeriële besluiten, ministeriële omzendbrieven, parlementaire documenten, richtlijnen, verordeningen, mededelingen, aanbevelingen, resoluties, verdragen, rechterlijke beslissingen, notariële akten.

Neen. De auteurswet regelt strikt in welke gevallen u mag kopiëren zonder toestemming van de auteur.

Zo mag u pas een beschermd werk kopiëren als aan alle wettelijke voorwaarden voldaan is. Samengevat gaat het om deze voorwaarden:

• het werk werd openbaar gemaakt door de auteur of met zijn toestemming;
• als het om muziekpartituren of om boeken gaat, mag u alleen korte fragmenten kopiëren. Alleen werken van beeldende kunst, foto’s en artikelen mag u volledig kopiëren;
• u mag de kopieën uitsluitend maken voor privégebruik of voor louter intern professioneel gebruik en als illustratie bij onderwijs of voor wetenschappelijk onderzoek;
• u mag met uw kopieën geen winstgevend doel nastreven, bijvoorbeeld door ze te verkopen.

Maakt u kopieën zonder de toestemming van de auteur en zonder te voldoen aan de wettelijke voorwaarden, dan moet u toch de vergoeding betalen. Bovendien riskeert u gerechtelijke vervolging door de rechthebbenden, wegens inbreuk op het auteursrecht. Daarom is het nodig dat u de toestemming krijgt van de rechthebbende als u kopieën maakt die niet voldoen aan de wettelijke voorwaarden.

Neen. De reprografievergoeding is geen verkapte belasting, maar een auteursrechtelijke vergoeding om het verlies te compenseren dat auteurs en uitgevers lijden. Reprobel is een privéorganisatie die reprografierechten int op beschermde werken. Na aftrek van de werkingskosten van Reprobel gaan de geïnde gelden  naar de auteurs en uitgevers van de gekopieerde werken.

Om in orde te zijn, vult u elk jaar het aangifteformulier in dat u van Reprobel ontvangt of sluit u een contract met Reprobel. Particulieren ontvangen geen aangifteformulier.

Dan krijgt u nog de kans om u in orde te stellen met het formulier ‘Onderlinge overeenkomst’ dat u van Reprobel ontvangt (doorgaans elk jaar in november). Wij raden u aan om uw aangifte op tijd in te dienen: als u te laat bent, betaalt u meer.

• Reprobel kan de vergoedingsplichtige een aanvraag voor inlichtingen sturen om te controleren of de aangifte overeenstemt met de werkelijkheid. De minister krijgt daar een kopie van.
• Partijen kunnen ook een onderzoek door een deskundige laten uitvoeren om ze te helpen de hoogte van de vergoeding te bepalen.

Stuurt u uw aangifte niet of niet op tijd terug of dient u een duidelijk foutieve of onjuiste aangifte in, dan riskeert u deze wettelijk bepaalde sancties:

• verlies van het voorkeurtarief voor ‘medewerking’. U moet dan een hoger tarief betalen per gereproduceerd exemplaar van een beschermd werk;
• Reprobel kan u een aanvraag voor inlichtingen sturen. De minister krijgt daar een kopie van;
• Reprobel kan een onderzoek door een deskundige aanvragen, waarvan de kosten aan u doorgerekend kunnen worden;
• Reprobel kan een rechtsgeding inspannen. U kunt veroordeeld worden omdat u het auteursrecht schendt.

Ja. De wet bepaalt uitdrukkelijk dat Reprobel, na aftrek van haar administratieve kosten, de geïnde bedragen in gelijke delen verdeelt onder het Auteurscollege en het Uitgeverscollege. De Colleges verdelen op hun beurt de vergoedingen aan de rechthebbenden.

Ja. Ook als u geen kopieerapparaat hebt, moet u ons dat melden op het aangifteformulier. Dat moet elk jaar opnieuw gebeuren, omdat uw situatie kan veranderen.

Neen. De evenredige vergoeding wordt betaald door de persoon, instelling of onderneming die toezicht, leiding en beheer uitoefent op het kopieerapparaat. Dit is vaak de eigenaar van het apparaat maar het kan ook de leasingnemer of de huurder van het apparaat zijn.

Met kopieerapparaten bedoelt de wetgever toestellen als een kopieertoestel, een fax, een scanner, een multifunctioneel apparaat met kopieerfunctie, een kantooroffset of een duplicator.

Ja, want de reprografievergoeding komt uit twee bronnen:

• De forfaitaire vergoeding op kopieertoestellen wordt betaald door de fabrikant (die ze aan zijn klant kan doorrekenen), de invoerder en de intracommunautaire aankoper van kopieerapparaten zodra de toestellen in België in de handel komen.
• De evenredige vergoeding wordt betaald door ondernemingen, instellingen en zelfstandigen op basis van het aantal kopieën van beschermde werken die ze met het apparaat maken.

Ja. Ook als u nooit kopieën uit een beschermd werk maakt, bent u wettelijk verplicht om ons dat elk jaar te melden. Daarvoor moet u het aangifteformulier gebruiken.

Ja, per gereproduceerd exemplaar moet u een vergoeding betalen.

Ja. De wet laat onder bepaalde voorwaarden toe om een kort fragment uit een boek, een volledig artikel of een werk van beeldende kunst (foto, schema’s e.d.) te reproduceren zonder toestemming vooraf van de auteur of uitgever. Éen van die voorwaarden is dat u een vergoeding (de reprografievergoeding) betaalt voor deze reproducties, ook indien u de toestemming hebt van de auteur of de uitgever om zijn werk te reproduceren.

De vergoeding die u betaalt aan Sabam is de vergoeding voor de publieke op- of uitvoering van werken (zoals een concert, fuif, theatervoorstelling, muziek op website) waarvan de auteurs, componisten of uitgevers aangesloten zijn bij Sabam. De vergoeding aan Reprobel is voor het kopiëren van werken (zoals een fragment van een theatertekst, een artikel of een foto). Reprobel int deze vergoeding voor alle auteurs en uitgevers.

De vergoeding die u als muziekacademie aan Semu betaalt, gaat over het kopiëren van volledige composities (zoals een lied of een compositie voor piano) of lange fragmenten. De reprografievergoeding die u aan Reprobel betaalt, is voor het kopiëren van een kort fragment uit een werk ter illustratie, bijvoorbeeld voor een les muziekgeschiedenis.

Ook als auteur of uitgever bent u aangifteplichtig en moet u een reprografievergoeding betalen als u beschermd werk kopieert. In principe is Reprobel verplicht om een aangifte te sturen naar elke onderneming, instelling en zelfstandige die al dan niet tegen betaling een kopieerapparaat ter beschikking stelt van derden.

De overheid verplicht Reprobel om alle vergoedingsplichtigen die zij redelijkerwijs kan identificeren aan te schrijven. Dat hangt samen met haar taak om de vergoedingen voor reprografie te innen en te verdelen. Om de vergoedingsplichtigen te kunnen identificeren, krijgt Reprobel toegang tot de site van de RSZ. Reprobel is de enige vennootschap die deze kopieerrechten mag en moet beheren en gebruikt uw gegevens alleen voor deze wettelijke taak.

Dit kan via uw aangifteformulier, per e-mail naar vragen@reprobel.be of per fax naar 02-551 08 85.

Stuur dan een fax naar 02-551 08 85 of een e-mail naar vragen@reprobel.be met de vermelding van uw Reprobelnummer en met een bondige uitleg waarom u niet akkoord gaat. Reprobel behandelt uw opmerking zo snel mogelijk en zet de eventuele vergissing recht.

Dat kan, maar Reprobel respecteert wel de taalwetgeving. Een in Vlaanderen gevestigde onderneming krijgt dus geen aangifteformulier in het Frans en vice versa. Er zijn wel blanco formulieren in een andere taal beschikbaar.

Meld het via e-mail (vragen@reprobel.be) of per fax (02-551 08 85), bij voorkeur met een bewijs van officiële publicatie in het Belgisch Staatsblad.

Ja, als u kopieën maakt van beschermde werken.

Ja. Het is mogelijk een collectieve aangifte te doen voor verschillende ondernemingen die onder uw instelling, vennootschap of onder uw beheer vallen. Stuur ons in dat geval een e-mail (vragen@reprobel.be) met vermelding van de verschillende ondernemingsnummers en hun respectievelijke Reprobelnummers (als deze ondernemingen al een dossier bij Reprobel hebben). Het is ook altijd mogelijk om een collectieve overeenkomst te sluiten. Dat vraagt u aan met een mailtje naar contract@reprobel.be.

Dan raden wij u aan om contact op te nemen met de federatie om na te gaan of u wel degelijk als lid opgenomen bent in de lijst van leden voor wie een overeenkomst gesloten is met Reprobel.

Als u problemen hebt met het invullen van uw onlineaangifte, kunt u een e-mail sturen naar online@reprobel.be.

Het paswoord vindt u op de begeleidende brief bij de aangifte, onder het adresveld. Als u het niet meer terugvindt, kunt u het altijd aanvragen door een e-mail te sturen naar online@reprobel.be.

Ja. Het is mogelijk om een overeenkomst te sluiten met Reprobel voor een periode van maximum drie jaar. Ook voor de voorbije jaren is een regularisatie mogelijk.

Ja. De forfaitaire vergoeding aan auteurs en uitgevers wordt één keer betaald. Voor die betaling zorgen de fabrikanten, de invoerders en de  intracommunautaire aankopers van apparaten. Bij Reprobel noemen we hen  de bijdrageplichtigen.

De vergoeding geldt voor elk toestel dat beschermde werken kan reproduceren en is verschuldigd op de datum waarop de apparaten in België in de handel komen (bijvoorbeeld om verkocht, verhuurd of geleased te worden). De forfaitaire vergoeding is voor de bijdrageplichtige een kost die hij kan verrekenen in de eindprijs van het toestel.

De forfaitaire vergoeding is dus verschuldigd ongeacht het aantal kopieën van beschermde werken dat met deze apparaten gemaakt zal worden en is maar één keer verschuldigd voor de hele levensduur van het toestel.

De tarieven liggen vast in het Koninklijk Besluit van 30 oktober 1997, in uitvoering van de auteurswet van 30 juni 1994. De tarieven worden elk jaar geïndexeerd. De wet en de andere toepasselijke reglementaire teksten vindt u op deze site, bij WETGEVING.

In ruil voor de wettelijke toelating om (voor privédoeleinden of ter illustratie in het onderwijs of wetenschappelijk onderzoek) andermans werk te reproduceren, moet u een vergoeding betalen.

Het gaat niet om een taks maar om een forfaitaire compensatie voor de honderden miljoenen kopieën van beschermde werken (zoals romans, schoolboeken, kranten, tijdschriften, plannen, foto’s of partituren) die elk jaar in ons land genomen worden. Zo’n systeem bestaat, vaak al veel langer dan in België, ook in andere Europese landen zoals Duitsland, Spanje en Oostenrijk.

Omdat het om een vergoeding gaat en niet om een taks, moet er BTW aangerekend worden.

Voor scanners waarvan de enige functie scannen is, mag de forfaitaire vergoeding niet hoger liggen dan 2% van de verkoopprijs. Een voorbeeld: een scanner met flatbed van 600-1199 dpi kost 1.000 euro. Het forfait voor een scanner flatbed 600-1199 dpi is in 2009 92,28 euro. Met 2% van de verkoopprijs (in dit geval 20 euro) komt u dus merkelijk goedkoper uit. Daarom geldt voor scanners het percentage van 2%. Die regel geldt niet voor multifunctionele toestellen.

Neen. Naast de bijdrageplichtige fabrikanten en invoerders die een eenmalige forfaitaire vergoeding betalen, betalen professionele gebruikers een compensatievergoeding die evenredig is aan het aantal kopieën dat ze maken van beschermde werken. Dat is de evenredige vergoeding. De twee vergoedingen vullen elkaar aan.

Neen. De reprografievergoeding compenseert de mogelijkheid die de wetgever gebruikers biedt om onder bepaalde voorwaarden door het auteursrecht beschermde werken te reproduceren zonder vooraf de toestemming te moeten vragen aan de rechthebbende.

Reprobel is geen publieke instelling. Reprobel is een privaatrechtelijke vennootschap die auteurs en uitgevers van literaire, wetenschappelijke, educatieve, fotografische en journalistieke werken vertegenwoordigt. Reprobel is door de overheid erkend en int en verdeelt de reprografierechten. De door Reprobel geïnde vergoedingen worden  aan de rechthebbenden doorgestort.

De vrijstellingen en fiscale voordelen die de staat verleent aan bepaalde instellingen van internationaal publiek recht en aan internationale organisaties gaan niet over de auteursrechten.

De forfaitaire vergoeding die u betaalde voor een apparaat waarmee u beschermde werken kan reproduceren, kunt u terugbetaald krijgen als u het apparaat later weer exporteert.

Vul daarvoor het document (recto en verso) in dat geldt als aanvraag tot terugbetaling voor geëxporteerde reprografieapparaten. Dat formulier moet u elke maand invullen. Voeg er deze bijlagen aan toe:

• de aankoopfacturen (voor alle toestellen waarvoor u een aanvraag tot terugbetaling indient);
• de verkoopfacturen (van dezelfde toestellen);
• de transportdocumenten (die als exportbewijs dienen).

Reprobel kan na afspraak externe accountants ter plaatse controles laten uitvoeren.

Reprobel probeert altijd discussies en betwistingen minnelijk te regelen. Alleen als dat niet mogelijk is, zet Reprobel gerechtelijke stappen.
Let wel: als u de verschuldigde vergoeding niet betaalt, kunt u strenge straffen oplopen: een gevangenisstraf van acht dagen tot twee jaar of boetes van 250 euro tot 125.000 euro.

Bij fraude kunnen de federale overheidsdienst van Financiën en de Inspectie van Economische Zaken ingeschakeld worden.

Het tarief voor een multifunctioneel of all-in-one-apparaat is hetzelfde als voor een kopieerapparaat. U hoeft de tarieven voor alle afzonderlijke functies van het apparaat dus niet op te tellen.

Ja, als u auteur of uitgever bent van werken die op papier gekopieerd kunnen worden.

Bij auteur mag u niet alleen denken aan schrijvers van romans of gedichten. Als auteur komen in aanmerking: romanschrijvers, dichters, makers van toneelwerk, essays, vertalingen, educatieve of wetenschappelijke teksten, componisten, journalisten, fotografen, illustratoren en makers van technische tekeningen.

Bij uitgever is het iets gemakkelijker: al wie het werk van deze auteurs uitgeeft. Het gaat dus om uitgevers van boeken, kranten, tijdschriften, land- en wegenkaarten, ansichtkaarten en fotokaarten, muziekpartituren enz.

Als iemand uit uw werk kopieert voor interne, privé- of onderwijsdoeleinden, hebt u als auteur of uitgever recht op een vergoeding. U kunt uw recht op een vergoeding aanvragen door u aan te sluiten bij één van de beheersvennootschappen van Reprobel.

Wettelijk bent u niet verplicht om lid te worden van een beheersvennootschap om vergoedingen te ontvangen voor het kopiëren (op papier) van uw werk. U kan daarvoor ook bij Reprobel terecht. Hou er echter wel rekening mee dat dit niet noodzakelijk gunstiger voor u uitvalt. Niet alleen wijst Reprobel een “referentie-beheersvennootschap” aan die de vergoeding voor u berekent – zodat u dus twee keer beheerskosten betaalt (één keer aan Reprobel en één keer aan de aangewezen beheersvennootschap) - maar bovendien geniet u niet van de voordelen van lidmaatschap bij een beheersvennootschap van auteurs of uitgevers. Deze beheersvennootschappen doen veel meer dan alleen vergoedingen uit reprografie en openbaar leenrecht voor u ontvangen en beheren. Doorgaans bieden ze ook individuele dienstverlening aan, en in sommige gevallen innen, beheren en verdelen ze ook andere auteursrechten (bv. bepaalde secundaire exploitatierechten zoals opvoeringen of digitaal (her)gebruik) voor u.

Elk jaar in juni keurt de algemene vergadering van Reprobel – die alleen bestaat uit vertegenwoordigers van rechthebbenden – de verdeling onder de aangesloten beheersvennootschappen goed. Vanaf dan kunnen de beheersvennootschappen de vergoedingen uitkeren aan hun leden. Een voorbeeld: in juni 2010 werden de vergoedingen verdeeld die in 2009 geïnd werden. Vergoedingen voor 2009 die pas in 2010 geïnd worden, worden verdeeld vanaf juni 2011. U ziet: een transparante en vrij snelle uitbetaling.

De vergoedingen die Reprobel int, worden ter beschikking gesteld van de Colleges (Auteurs- en Uitgeverscollege). Het totaal wordt in twee gelijke delen verdeeld onder de twee Colleges.

Daarna worden de bedragen uitgekeerd aan de leden van die Colleges volgens de verdeelsleutels goedgekeurd door de minister. Die verdeelsleutels zijn gebaseerd op onafhankelijk onderzoek. Verder speelt het gewicht van elke vennootschap in de categorieën van werken (literatuur, fotografie, educatief-wetenschappelijke teksten) of van de drager (boeken, kranten, tijdschriften) een logische rol.

Neen. Het grootste deel van de geïnde vergoedingen gaat naar Belgische auteurs en uitgevers. Een beperkt deel is voor het buitenland. Binnen de International Federation of Reproduction Rights Organisations (IFRRO) sloot Reprobel akkoorden, waardoor in het buitenland geïnde vergoedingen ook naar België terugvloeien. Nederland en Frankrijk zijn de belangrijkste buitenlandse partners van Reprobel.

Via een beheersvennootschap

Indien uw werk uitgeleend wordt in openbare bibliotheken, hebt u als auteur of uitgever recht op een leenvergoeding. U kunt uw recht op een vergoeding aanvragen door u aan te sluiten bij één van de beheersvennootschappen van Reprobel.

Wettelijk bent u niet verplicht om lid te worden van een beheersvennootschap om vergoedingen te ontvangen voor het uitlenen van uw werk. U kan daarvoor ook bij Reprobel terecht. Hou er echter wel rekening mee dat dit niet noodzakelijk gunstiger voor u uitvalt. Niet alleen wijst Reprobel een “referentie-beheersvennootschap” aan die de vergoeding voor u berekent – zodat u dus twee keer beheerskosten betaalt (één keer aan Reprobel en één keer aan de aangewezen beheersvennootschap) - maar bovendien geniet u niet van de voordelen van lidmaatschap bij een beheersvennootschap van auteurs of uitgevers. Deze beheersvennootschappen doen veel meer dan alleen vergoedingen uit reprografie en openbaar leenrecht voor u ontvangen en beheren. Doorgaans bieden ze ook individuele dienstverlening aan, en in sommige gevallen innen, beheren en verdelen ze ook andere auteursrechten (bv. bepaalde secundaire exploitatierechten zoals digitaal (her)gebruik) voor u.

Via een buitenlandse beheersvennootschap voor buitenlandse auteurs en uitgevers

Voor uitkeringen van het leenrecht aan buitenlandse auteurs moeten Reprobel en de beheersvennootschap van het land in kwestie een wederkerigheidsovereenkomst sluiten.

In België staat de vergoeding voor leenrecht nog in haar kinderschoenen. Het Koninklijk Besluit dat de materie regelt, bepaalt dat er jaarlijks maar 1 euro per meerderjarige uitlener en 50 eurocent per minderjarige uitlener betaald moet worden. Bovendien moet er voor een uitlener die verschillende bibliotheken bezoekt, maar één keer betaald worden.

Alleen de openbare bibliotheken moeten in België betalen. Dat betekent dat wetenschappelijke en educatieve uitleeninstellingen, en bibliotheken verbonden aan zorginstellingen vrijgesteld zijn.

Door deze bepalingen inde Reprobel voor het leenjaar 2010 in heel België amper 1,5 miljoen euro. Volgens de wettelijke verdeelsleutel gaat 30% daarvan naar uitgeversverenigingen en 70% naar auteursverenigingen.

In België staan we dus nog ver af van een redelijke vergoeding voor het leenrecht.

In 2003 was er in Vlaanderen inderdaad een eenmalige leensubsidie. Nederlandstalige (Belgische en Nederlandse) auteurs en vertalers kregen een subsidie in afwachting van de invoering van het leenrecht. Die leensubsidie was alleen voor literaire auteurs en vertalers.

De tarieven die sinds 2004 voor het leenrecht vastgelegd zijn, liggen jammer genoeg veel lager dan die leensubsidie.

Neen, raadpleging ter plaatse is niet onderworpen aan leenrecht.

Neen, officieel erkende instellingen voor blinden, slechtzienden, doven en slechthorenden werden vrijgesteld van de leenrechtvergoeding.

Als uw school officieel door de overheid erkend of opgericht is, hoeft u geen leenrecht te betalen. Onderwijsinstellingen met een bibliotheek werden vrijgesteld.

Als u als wetenschappelijke onderzoeksinstelling officieel erkend of opgericht bent door de overheid, hoeft u geen leenrecht te betalen. Wetenschappelijke instellingen met een bibliotheek werden vrijgesteld.

Als uw zorginstelling officieel door de overheid erkend of opgericht is, hoeft u geen leenrecht te betalen. Zorginstellingen met een bibliotheek werden vrijgesteld.

Het Koninklijk Besluit van 25 april 2004 legt het bedrag van de vergoeding vast op 1 euro per jaar en per volwassen persoon en 50 eurocent per minderjarige ingeschreven in de uitleeninstelling voor zover hij in een kalenderjaar ten minste één uitlening deed.

Als iemand ingeschreven is in meer dan één bibliotheek, is het bedrag voor die persoon maar één keer verschuldigd.

Vaak biedt een bibliotheek scholen, instellingen, organisaties, groepen of verenigingen verschillende formules aan om een groter aantal boeken te lenen. Denk bijvoorbeeld aan de leerkracht die met zijn klas de bibliotheek bezoekt.

Dan moet er een aangifte gebeuren van:

• het aantal ingeschreven meerderjarigen en minderjarigen die minstens één ontlening deden voor de ‘collectiviteit’;
• en het aantal ingeschreven meerderjarigen en minderjarigen die deel uitmaken van een ‘collectiviteit’ en die minstens één ontlening deden met hun persoonlijke lenerskaart.